Jakie dane zbierają o nas strony i aplikacje?
Strony i aplikacje zbierają dane o urządzeniu, lokalizacji i aktywności. Zobacz, jak działają cookies i uprawnienia aplikacji oraz jak ograniczyć śledzenie.
Strony i aplikacje zbierają dwa rodzaje danych: te, które podajesz sam, oraz te, które powstają automatycznie podczas korzystania z usługi. Do drugiej grupy należą adres IP, informacje o urządzeniu, odwiedzane podstrony, kliknięcia i lokalizacja. Zbierają je pliki cookies, piksele śledzące, zestawy narzędzi w aplikacjach i uprawnienia, na które się zgadzasz.
Masz nad tym realną kontrolę: możesz odrzucić zbędne cookies, ograniczyć uprawnienia aplikacji i zażądać od firmy kopii swoich danych.
Jakie dane zbierają strony internetowe?
Strony internetowe zbierają dane podane przez Ciebie oraz dane o Twojej wizycie, które przeglądarka wysyła automatycznie.
Jakie dane podajesz sam?
Dane podane samodzielnie to wszystko, co wpisujesz w formularzach: imię i nazwisko, adres e-mail, numer telefonu, adres dostawy, datę urodzenia czy dane płatności. Do tej grupy należą też treści, które publikujesz, oceny i wyszukiwane frazy.
Jakie dane zbiera się automatycznie?
Automatycznie zbierane dane opisują Twoje urządzenie i zachowanie na stronie. Najczęściej są to:
- adres IP, który pozwala określić przybliżoną lokalizację i dostawcę internetu,
- informacje o urządzeniu i przeglądarce, takie jak system, rozdzielczość ekranu i język,
- historia wizyty: odwiedzone podstrony, kliknięcia, czas na stronie i adres, z którego przyszedłeś,
- identyfikatory zapisane w plikach cookies, które pozwalają rozpoznać Cię przy kolejnej wizycie.
Część stron korzysta też z pikseli śledzących (ang. web beacon), czyli niewidocznych elementów wysyłających informację o otwarciu strony lub e-maila do firmy reklamowej. Inną techniką jest fingerprinting, który rozpoznaje urządzenie po zestawie jego cech, nawet bez cookies.
Czym są pliki cookies i do czego służą?
Pliki cookies to małe pliki, które strona zapisuje w przeglądarce, aby zapamiętać informacje o Tobie. Niezbędne cookies utrzymują zalogowanie lub zawartość koszyka. Analityczne i marketingowe cookies służą do mierzenia ruchu, profilowania i wyświetlania reklam, często także na innych stronach.
Na zapisywanie cookies innych niż niezbędne strona potrzebuje Twojej zgody. Wymaga tego art. 399 Prawa komunikacji elektronicznej, które obowiązuje od 10 listopada 2024 roku. Dlatego baner cookies powinien pozwalać odrzucić zbędne pliki równie łatwo, jak je zaakceptować. W aplikacjach mobilnych podobną rolę pełnią uprawnienia.
Jakie dane zbierają aplikacje mobilne?
Aplikacje mobilne zbierają te same dane co strony, a dodatkowo mogą korzystać z funkcji telefonu, na które wyrazisz zgodę. Najbardziej wrażliwe uprawnienia to dostęp do:
- lokalizacji, także w tle, gdy aplikacja jest zamknięta,
- aparatu i mikrofonu,
- kontaktów, zdjęć i kalendarza,
- identyfikatora reklamowego, który łączy Twoją aktywność w różnych aplikacjach.
Wiele aplikacji zawiera zestawy narzędzi innych firm (SDK), na przykład do analityki lub reklam. Dane mogą więc trafiać nie tylko do twórcy aplikacji, ale też do jego partnerów, w tym do brokerów danych, którzy łączą informacje z wielu źródeł w profile konsumentów.
Jak sprawdzić i zmienić uprawnienia aplikacji?
Uprawnienia aplikacji sprawdzisz i zmienisz w ustawieniach telefonu:
- Android: otwórz Ustawienia, wybierz Prywatność i bezpieczeństwo, następnie Menedżer uprawnień. Nazwy menu mogą się różnić w zależności od producenta telefonu. Szczegóły opisuje pomoc Androida.
- Dla lokalizacji, aparatu i mikrofonu wybierz „Zezwalaj tylko podczas używania aplikacji”, „Zawsze pytaj” lub „Nie zezwalaj”.
- iPhone: od iOS 14.5 aplikacje muszą zapytać o zgodę, zanim zaczną śledzić Twoją aktywność w aplikacjach i na stronach innych firm. Zgodę cofniesz w ustawieniach prywatności, w sekcji Śledzenie, co wyjaśnia pomoc Apple.
Telefony z aktualnym systemem pokazują też wskaźnik, gdy aplikacja używa aparatu lub mikrofonu, co opisuje pomoc Google.
Do czego firmy wykorzystują zebrane dane?
Firmy wykorzystują zebrane dane do działania usługi, analizy ruchu, personalizacji treści i reklamy targetowanej. Część danych bywa udostępniana partnerom reklamowym. Im więcej danych o Tobie istnieje, tym więcej może też wyciec. Co zrobić, gdy do tego dojdzie, opisuje artykuł czy moje dane wyciekły.
Dokładne dane z profilu ułatwiają również oszustom przygotowanie wiarygodnych wiadomości. Jak rozpoznać taką próbę, pokazuje przewodnik phishing: co to jest i jak go rozpoznać.
Jak ograniczyć zbieranie danych?
Zbieranie danych ograniczysz kilkoma prostymi ustawieniami:
- Odrzucaj zbędne cookies w banerze zgody lub wybierz tylko niezbędne.
- Ogranicz uprawnienia aplikacji do „tylko podczas używania” i wyłącz dostęp, którego aplikacja nie potrzebuje.
- Na iPhonie nie zgadzaj się na śledzenie w aplikacjach, a na Androidzie przejrzyj uprawnienia w panelu prywatności.
- Usuwaj nieużywane aplikacje, bo nadal mogą zbierać dane w tle.
- Podawaj minimum danych w formularzach i rozważ osobny adres e-mail do rejestracji w sklepach.
- Korzystaj z ochrony przed śledzeniem w przeglądarce i regularnie czyść pliki cookies.
VPN ukrywa Twój adres IP przed odwiedzanymi stronami, ale nie chroni przed cookies ani danymi podanymi po zalogowaniu. Szczegóły wyjaśnia artykuł VPN: co daje, czego nie daje.
Jak sprawdzić, jakie dane ma o Tobie firma?
Dane, które przetwarza o Tobie firma, poznasz, korzystając z prawa dostępu z art. 15 RODO. Wyślij do firmy wniosek, najlepiej na adres inspektora ochrony danych podany w polityce prywatności. Masz prawo do informacji o celach przetwarzania, odbiorcach danych, okresie przechowywania i źródle danych oraz do kopii danych. Pierwsza kopia jest bezpłatna, a firma powinna odpowiedzieć w ciągu miesiąca.
Wiele dużych serwisów pozwala pobrać kopię danych samodzielnie w ustawieniach konta. Jeśli firma nie odpowiada lub narusza przepisy, możesz złożyć skargę do Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Najczęstsze pytania o zbieranie danych
Czy tryb incognito chroni przed zbieraniem danych?
Tryb incognito nie zapisuje historii i cookies na Twoim urządzeniu po zamknięciu okna. Odwiedzane strony, dostawca internetu i pracodawca nadal widzą Twój ruch, a po zalogowaniu serwis wie, kim jesteś.
Czy muszę akceptować wszystkie pliki cookies?
Nie. Zgoda na cookies inne niż niezbędne jest dobrowolna, a strona powinna działać także po ich odrzuceniu. Niezbędne cookies strona może stosować bez zgody.
Czy aplikacja może mnie podsłuchiwać przez mikrofon?
Aplikacja może korzystać z mikrofonu tylko wtedy, gdy ma takie uprawnienie. Aktualne systemy Android i iOS pokazują wskaźnik podczas używania mikrofonu, a uprawnienie cofniesz w ustawieniach.
Kim jest broker danych?
Broker danych to firma, która zbiera informacje o konsumentach z wielu źródeł, łączy je w profile i sprzedaje innym firmom, najczęściej na potrzeby reklamy.