CyberSecInfo

Szukaj w serwisie CyberSecInfo

Zespół CyberSecInfo w kategorii Bezpieczeństwo cyfrowe4 min czytania

VPN – co daje, czego nie daje i kiedy warto go używać?

VPN szyfruje ruch do serwera dostawcy i ukrywa Twój adres IP, ale nie daje anonimowości ani ochrony przed phishingiem. Sprawdź, kiedy naprawdę się przydaje.

Udostępnij

VPN, czyli wirtualna sieć prywatna, tworzy szyfrowane połączenie między Twoim urządzeniem a serwerem dostawcy VPN. Dzięki temu operator sieci Wi-Fi i dostawca internetu nie widzą treści ani celu Twojego ruchu, a odwiedzane strony widzą adres IP serwera VPN zamiast Twojego.

VPN nie daje jednak anonimowości, nie chroni przed phishingiem i przenosi zaufanie na dostawcę VPN. Najbardziej przydaje się w niezaufanych sieciach i do łączenia z siecią firmową.

Jak działa VPN?

VPN działa jak zaszyfrowany tunel. Aplikacja VPN szyfruje dane na Twoim urządzeniu i wysyła je do serwera dostawcy, a dopiero serwer łączy się z docelową stroną. Operator sieci widzi więc tylko połączenie z serwerem VPN, a strona widzi adres IP serwera. Do budowy tunelu służą protokoły, na przykład WireGuard.

Organizacja EFF w poradniku o wyborze VPN przypomina, że operator usługi VPN widzi Twój ruch. VPN zmienia więc to, komu ufasz: zamiast operatora Wi-Fi czy dostawcy internetu ruch obsługuje dostawca VPN. Techniczne podstawy tuneli VPN opisuje amerykański NIST w wytycznych SP 800-77.

Co daje VPN?

VPN daje kilka konkretnych korzyści:

  • Ochronę w niezaufanej sieci: osoba podsłuchująca publiczne Wi-Fi zobaczy tylko zaszyfrowane dane.
  • Ukrycie adresu IP przed stronami: serwisy widzą adres serwera VPN, a nie Twój.
  • Prywatność wobec dostawcy internetu: operator nie widzi, z jakimi serwisami się łączysz.
  • Dostęp do sieci firmowej: firmowy VPN pozwala bezpiecznie korzystać z wewnętrznych systemów podczas pracy z domu.
  • Wybór lokalizacji serwera: połączenie może wyglądać tak, jakby pochodziło z innego kraju. Korzystanie z tego do omijania ograniczeń może jednak naruszać regulaminy niektórych serwisów.

Czego nie daje VPN?

VPN nie rozwiązuje wielu problemów, które często mu się przypisuje:

VPN daje VPN nie daje
Szyfrowanie ruchu do serwera VPN Ochrony przed fałszywymi stronami i phishingiem
Ukrycie adresu IP przed odwiedzanymi stronami Anonimowości po zalogowaniu na konto
Prywatność wobec operatora sieci Ochrony przed plikami cookies i fingerprintingiem
Bezpieczny dostęp do sieci firmowej Ochrony przed złośliwym oprogramowaniem na urządzeniu

VPN nie zapewnia anonimowości, bo po zalogowaniu serwis wie, kim jesteś, a pliki cookies i fingerprinting rozpoznają urządzenie niezależnie od adresu IP. Szczegóły opisuje artykuł jakie dane zbierają o nas strony i aplikacje. VPN nie zatrzyma też fałszywej strony banku, na której sam wpiszesz hasło. Jak ją rozpoznać, wyjaśnia przewodnik phishing: co to jest i jak go rozpoznać.

Czy darmowy VPN jest bezpieczny?

Darmowy VPN bywa ryzykowny, bo dostawca musi na czymś zarabiać. EFF zaleca sceptycyzm wobec darmowych usług, bo często zarabiają na danych użytkowników mimo deklaracji o ochronie prywatności.

Amerykańska Federalna Komisja Handlu opisała też badanie prawie 300 aplikacji VPN, w których wykryto m.in. brak szyfrowania, żądanie wrażliwych uprawnień i udostępnianie danych firmom trzecim. Przed instalacją sprawdź więc, kto stoi za aplikacją i jak zarabia.

Kiedy warto używać VPN?

VPN warto używać w kilku typowych sytuacjach:

  1. W publicznym Wi-Fi, gdy nie masz pewności co do właściciela sieci. Więcej w artykule publiczne Wi-Fi: czy naprawdę jest niebezpieczne.
  2. W podróży, w sieciach hotelowych i na lotniskach.
  3. W pracy zdalnej, gdy firma wymaga połączenia z siecią wewnętrzną.
  4. Gdy chcesz ograniczyć wgląd dostawcy internetu w to, z jakich serwisów korzystasz.

W domowej sieci, przy stronach i aplikacjach korzystających z HTTPS, VPN zwykle nie jest konieczny do bezpiecznego logowania czy płatności. Jak HTTPS chroni połączenie, opisuje przewodnik szyfrowanie danych.

Jak wybrać bezpiecznego dostawcę VPN?

Bezpiecznego dostawcę VPN wybierzesz, sprawdzając kilka rzeczy:

  1. Kto prowadzi usługę i od kiedy działa na rynku.
  2. Politykę prywatności: jakie dane dostawca zapisuje i komu je udostępnia.
  3. Niezależne audyty potwierdzające deklaracje o braku zapisywania aktywności.
  4. Szyfrowanie i protokoły: usługa powinna szyfrować cały ruch nowoczesnym protokołem.
  5. Uprawnienia aplikacji: VPN nie potrzebuje dostępu do kontaktów czy zdjęć.

EFF radzi wprost, aby nie korzystać z VPN, któremu się nie ufa, i sprawdzać zasady zapisywania danych oraz wyniki niezależnych audytów.

Najczęstsze pytania o VPN

Czy korzystanie z VPN jest legalne w Polsce?

Tak. Korzystanie z VPN w Polsce jest legalne. Nielegalne pozostają działania, które byłyby nielegalne także bez VPN.

Czy VPN spowalnia internet?

VPN może spowolnić połączenie, bo ruch przechodzi przez dodatkowy serwer i jest szyfrowany. Spowolnienie zależy od odległości serwera, jego obciążenia i protokołu.

Czym różni się VPN od sieci Tor?

VPN przesyła ruch przez jeden serwer dostawcy, któremu musisz ufać. Sieć Tor przesyła ruch przez kilka niezależnych węzłów, aby utrudnić powiązanie użytkownika z odwiedzaną stroną, ale zwykle działa wolniej.

Czy VPN chroni przed hakerami?

VPN chroni tylko przed podsłuchem ruchu w sieci, na przykład w publicznym Wi-Fi. Nie chroni przed phishingiem, słabymi hasłami ani złośliwym oprogramowaniem, dlatego nie zastępuje aktualizacji i uwierzytelniania wieloskładnikowego.

Źródła

Czytaj dalej